آلل چیست ؟

الل چیست

آلل به چه معناست؟

آلل (Allele) که آللومورف (Allelomorph) نیز نامیده می شود یکی از دو یا چند ژنی است که می تواند به طور متناوب در یک محل مشخص (لوکوس) روی کروموزوم ایجاد شود. آلل ها ممکن است به صورت جفت ظاهر شوند، یا ممکن است آلل های متعددی بر بیان یا بروز (فنوتیپ) یک ویژگی خاص تأثیر بگذارند. ترکیبی از آلل های مختلف موجود در بدن، ژنوتیپ (Genotype) آن ها را تشکیل می دهد. در این مقاله خواهید خواند که معنی آلل چیست و چه حالاتی از آن ها محتمل است.

معنای آلل چیست ؟

آلل به معنای یک شکل متفاوت از یک یا چند نسخه ژن است، در واقع برخی از ژن ها دارای اشکال مختلف هستند که در یک لوکوس (یا محل ژنتیکی) روی کروموزوم قرار دارند. انسان ها موجودات دیپلوئید (2n) نامیده می شوند زیرا در هر ناحیه ژنتیکی (لوکوس) خود دو آلل دارند که یکی از این آلل ها از پدر و دیگری از مادر به ارث رسیده است؛ هر جفت (دو عدد) آللِ یک ژن را “ژنوتیپ” یک ژن خاص می نامیم. مثلا برای رنگ چشم افراد (اگر رنگ چشم را یک صفت دو آللی در نظر بگیریم)، آلل های احتمالی آن AA، Aa و aa خواهد بود.

لوکوس چیست؟

ویژگی های اختصاصی آلل ها چیست ؟

“Allele” واژه ای است که ما برای توصیف شکل یا نسخه های جایگزین یک ژن به کار می بریم و انسان برای هر ژن اتوزومال از هر والد یک آلل به ارث می برد. دو ویژگی اختصاصی آلل را در زیر بخوانید:

  • هموزیگوت و هتروزیگوت: اگر دو آلل یکسان در یک لوکوس خاص وجود داشته باشند، ژنوتیپ ها به عنوان هموزیگوت یا خالص (homozygous) توصیف می شوند و اگر دو آلل متفاوت باشند هتروزیگوت یا ناخالص (heterozygous) هستند. آلل ها به چگونگی فنوتیپ افراد که ظاهر بیرونی آن هاست، کمک می کنند. هرچند که آن ها می توانند منجر به برخی تغییرات جزئی در توالی DNA شوند که لزوما بر فنوتیپ ژن تأثیر نمی گذارد.
  • غالب و مغلوب: یک آلل غالب بر صفات یک آلل مغلوب در یک جفت آلل هتروزیگوت غلبه می کند. در واقع زور آلل های غالب نسبت به آلل های مغلوب بیشتر است. یک مثال قابل درک برای غالبی و مغلوبی وجود دارد و آن سیستم گروه خونی ABO انسان است. به نکات زیر توجه کنید:
  1. افراد دارای گروه خونی AB دارای یک آلل برای A و یک آلل برای B هستند (افرادی که هیچ کدام از آن ها گروه خونی O ندارند). خوب است بدانید که آلل A و B هردو غالب هستند و بنابراین وقتی در کنار یکدیگر قرار بگیرند (هتروزایگوت) هیچکدام نمی توانند دیگری را از میدان به در کنند و فقط خودشان در گروه خونی ظاهر شوند؛ در نتیجه گروه خونی فرد AB خواهد شد (در این قسمت مثبت یا منفی بودن گروه خونی مد نظر قرار نمی گیرد).
  2. حال اگر یکی از آلل ها A باشد و دیگری O، با توجه به اینکه A نسبت به O غالب است در نتیجه فقط A بروز می کند و گروه خونی فرد A می شود. به این ترتیب ژنوتایپ خونی این فرد توسط ژنتیک دانان به صورت AO نشان داده می شود (یعنی یک آلل O و یک آلل A که نشان دهنده هتروزیگوت یا ناخالص بودن گروه خونی می باشد).
  3. اگر یکی از آلل ها B باشد و دیگری O با توجه به اینکه B نسبت به O غالب است در نتیجه فقط B بروز می کند و گروه خونی فرد B می شود و ژنوتایپ آن توسط ژنتیک دانان به صورت BO نشان داده می شود (یعنی یک آلل O و یک آلل B که نشان دهنده هتروزیگوت یا ناخالص بودن گروه خونی می باشد).
  4. حالا اگر ژنوتایپ گروه خونی OO، AA و یا BB باشد چه؟ طبیعی است که وقتی دو آلل یکسان باشند (هموزایگوت) گروه خونی فرد به صورت خالص O یا A و یا B خواهد بود.

مترجم: سارا فرخی


ژنتیک گروه خونی

دسته بندی : مقالات

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *