ژنتیک گروه خونی

ژنتیک گروه خونی

ژنتیک گروه خونی

ژنتیک گروه خونی به چه معنی است؟ گروه خون افراد یک نمونه از صفاتی است که به وسیله یک ژن تعیین می شود. هر کدام از ما برای نوع گروه خون، دارای دو کپی از ژن ها هستیم که روی کروموزوم های شماره ۹ قرار دارند. یک کپی را از مادر و یک کپی را از پدرمان به ارث می بریم. سه نوع از این ژن ها ( آلل ) وجود دارد: A ، B ، و O . گروه خون یک فرد بسته به این که کدام آلل را از کدام یک از والدین می گیرد، تعیین می شود.

می‌توان افراد را از نظر گروه ‌های خونی به گروه‌ هایی تقسیم نمود:

  • گروه خونی A: آنتی ژن نوع A را در سطح گلبول قرمز خود دارند و در پلاسمای خونشان نیز آنتی کور B (ضد آنتی ژن B) را دارا هستند.
  • گروه خونی B: آنتی ژن نوع B را در سطح گلبو ل های قرمز خود دارند و در پلاسمای خونشان نیز آنتی کور A (ضد آنتی ژن A) را دارند.
  • گروه خونی AB: آنتی ژن نوع A و B را در سطح گلبول های قرمز خود دارند و در پلاسمای خونشان نیز هیچ‌ یک از آنتی کورها را ندارند.
  • گروه خونی O: هیچ‌ یک از آنتی ژن ها را در سطح گلبول های قرمز خود ندارند ولی هر دو آنتی کور را دارا هستند.

در میان جمعیت مردم در حدود ۴۲ درصد گروه خونی A حدود ۹ درصد گروه خونی AB و ۴۲ درصد گروه خونی O را دارا هستند. با این وجود لازم است ذکر شود که یک آنتی ژن گروه خونی هیچ گاه نمی‌تواند به همراه آنتی بادی ضد خود در بدن یک فرد وجود داشته باشد. زیرا در آن صورت وقوع همولیز، گردش خون را مختل نموده و گلبول های فرد تخریب می‌شوند. گروه‌های خونی O ، ،AB ، B ، A نمایانگر فنوتیپ گلبول های قرمز یک فرد است که مطابق با یک سیستم ساده که متشکل از یک ‍ژن ۳ اللی A، B، O می‌باشد، به ارث می‌رسند.

ترکیب ژنتیکی یک موجود را ژنوتیپ می گویند. خصوصیات و ویژگی های قابل مشاهده در یک موجود را فنوتیپ می گویند که حاصل تعامل ژنوتیپ و عوامل محیطی است. در این مبحث، ترکیب آلل های A ، B و O ژنوتیپ فرد را تشکیل می دهد در حالی که نوع گروه خونی ( که در عرف متداول است) فنوتیپ فرد است.

می بینید که ژن A و B ، “هم بارز” یا “co-dominant” هستند. به عبارت دیگر، اگر هر دو آلل A و B به ارث برسند، هر دو بروز می کنند. اما آلل O مغلوب است. یعنی اگر ژن A یا B همراه با ژن O به ارث برسند، ژن A یا B تعیین کننده گروه خونی فرد خواهند بود. تنها زمانی فرد گروه خونی O خواهد داشت که هر دو ژن O را دریافت کرده باشد.

بر مبنای نوع گروه خونی والدین، ترکیب متنوعی از گروه های خونی در فرزندشان ممکن است رخ دهد .

مثبت” یا “منفی” بودن گروه خونی یک شخص به وسیله ژن دیگری بنام عامل Rh تعیین می شود. هرکدام از ما دو نسخه از ژن عامل Rh داریم، که روی کروموزوم های زوج ۱ قرار دارند. دو شکل (آلل) از ژن عامل Rh وجود دارد: مثبت و منفی. وضعیت Rh یک فرد بسته به این است که کدام آلل را از والدین به ارث می برد. ژن Rh– مثبت بر ژن Rh– منفی غالب است. وضعیت Rh شخص تنها زمانی منفی می شود که هر دو ژن Rh– منفی را به ارث ببرد.

دسته بندی : مقالات